Manastir ni na nebu ni na zemlji

Velelepno zdanje despota Jovana Uglješe Mrnjavčevića. Krovovi dodiruju oblake nad Egejskim morem

Crkva kao da je iznikla iz kamena, Foto: B. Subašić

SEDMOSPRATNO zdanje svetogorskog manastira Simonopetre krovovima dodiruje oblake nad Egejskim morem, a temelji su joj tako vešto usađeni u vrh 230 metara visoke vertikalne litice da građevina izgleda kao da je iznikla iz kamena. Arhitekte kažu da je ovo najsmelije izvedeno delo srednjovekovnih neimara na Atosu. Današnji poklonici koji naporno pešače stazom od manastirskog pristaništa do Simonopetre, gde ostaju bez daha pred graditeljskim čudom, uglavnom ne znaju da je njegov ktitor srpski plemić, despot Jovan Uglješa Mrnjavčević.

 

Loading...

 

O tome svedoči dokument koji je čudom preživeo turske pohare i strašne požare koji su opustošili riznice i arhive Simonopetre. Reč je o prepisu darovne povelje načinjene 1622. po zapovesti mudrog vaseljenskog patrijarha Kirila, koji je znao da je „ljudsko pamćenje varljivo“, a „od strane blaženog despota Jovana Uglješe napisana hrisovulja je u toku mnogih godina poderana i oveštala“. Danas su despot Jovan i drugi veliki srpski darodavci Svete gore gotovo iščezli iz sećanja svog naroda, kao i plemenitost duha tih ljudi koji su dalekovido pomagali svetogorske manastire.

Zahvaljujući njihovim zadužbinama očuvana su kroz mračna osmanska vremena do danas svedočanstva o velikom srpskom srednjem veku. Nažalost ona su malo istraživana, a jedan od retkih naučnika koji se njima predano bavio bio je veliki istoričar dr Dušan Kašić. On je pronašao i preveo hrisovulju despota Jovana Uglješe koji je u njoj ostavio svedočanstvo o duhu srpskog plemstva.

Despot je poslao svog duhovnika Jeftimija s radnicima i novcem na „pusto mesto“ gde se nalazila razrušena kapelica Novi Vitlejem. Nju je, po predanju, podigao pustinjak Simon nad stenom iznad koje se ukazala zvezda nalik onoj koja je objavila Hristovo rođenje.

 

Ktitor je bio Despot Jovan,Foto: B. Subašić

Taj sveti isposnik je, po istoj legendi, na ovoj steni iscelio kći despota Jovana, a gospodar Serske oblasti srpskog carstva je u znak zahvalnosti podigao veličanstveno zdanje. Svetogorsko predanje pominje i sina despota Jovana, koji je preživeo Maričku bitku. Tad je poginuo i despot Jovan, a njegov sin je lutajući stigao do vrleti Atosa. Predanje navodi da je u portu Simonopetre došao „lep mladić vojničkog izgleda“ ali iscrpljen i odrpan, tražeći da postane monah. Iguman ga je primio da bude iskušenik, a ovaj se poštujući zavet ćutanja bavio najtežim poslovima ignorišući pakost i bahatost drugih kaluđera. Tek kad se smrtno razboleo, otkrio je svoje poreklo.

 

Ktitor je bio Despot Jovan,Foto: B. Subašić

NAUČNICI SKEPTICI

NAUČNICI kažu da predanje o despotovom sinu istorijski ne mora biti tačno, jer se on u dokumentima nigde ne pominje. Istovremeno, ističu da to ne umanjuje vrednost legende, jer njen cilj i nije naučna istoričnost, već prenošenje moralnih vrednosti. Predanje je tom smislu vrlo precizno ispunilo i naučni cilj, jer nam je prenelo duh i kodeks časti srpskih plemića.

Arhitektonsko čudo uklopljeno u stenu,foto B.Subašić

Izvor: novosti.rs

Post Author: Kragujevčani

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *